BULAŞICI HASTALIKLARDAN KORUNMADA GENEL KURALLAR:
1.
El yıkama: Sabunla uygun şekilde ellerin yıkanması
barsak enfeksiyonları ve üst solunum yolu
enfeksiyonlarından korunmada çok etkili bir yoldur.
2.
Temiz ve güvenilir içme suyu kullanılması
3.
Et ve ürünleri, yumurtanın iyi pişirilerek yenmesi
4.
Çiğ yenen sebze ve meyvelerin çok iyi yıkanması
5.
Hasta kişilerle temasın mümkün olduğunca önlenmesi
6.
Çocukların sigara içilen ortamlarda bulundurulmaması
7.
Evcil hayvanlarla temastan sonra ellerin yıkanması
ve çocukların evcil hayvanları öpmelerinin önlenmesi
8.
Çocukların gerekli aşılarının yapılmış olması
9.
Bulaşıcı sarılık, menenjit gibi ciddi bulaşıcı
hastalığı olan kişilerle temas sonrası mutlaka
doktora başvurulması
ÇOCUKLARDA SIK GÖRÜLEN BULAŞICI HASTALIKLAR
1. KIZAMIK:
Etkeni kızamık virüsüdür. Kış ve ilkbahar aylarında
daha sık görülür. Aşılanmamış ya da hastalığı
geçirmemiş herkese bulaşabilir. Damlacık yoluyla
bulaşma olur. Bulaşıcılık döküntü başlamadan 2gün
önce başlar ve döküntü kaybolduktan 4 gün sonra
devam eder. Kuluçka süresi 8-12 gündür. Ateş, burun
akıntısı, gözlerde sulanma, öksürük başlangıç
belirtileridir. 2-3 gün sonra yüzden başlayıp vücuda
yayılan kırmızı döküntüler ve ağız içinde beyaz
lekeler ( koplik) görülür. Hastalık ortalama 1hafta
–10 gün sürer. Otit, zatürre, ansefalit gibi önemli
komplikasyonlar görülebilir. Korunma aşı yoluyla ve
hasta kişilerle temasın önlenmesiyle olur. Tedavi
bulgulara yöneliktir. Tanı için doktora
başvurulmalıdır. Ateş düşürücüler, ılık banyo, loş
ortamda dinlenme ve bol sıvı verilmesi uygundur.
2. KIZAMIKÇIK :
Etkeni rubella virüsüdür. Kışın ve ilkbahar
aylarında daha sıktır. Damlacık yoluyla bulaşır.
Bulaşma süresi döküntü başlamadan 7-10 gün önce ve
döküntüden 7 gün sonra devam eder. Kuluçka süresi
15-20 gündür. Genelikle hafif seyirli bir
hastalıktır. Hafif ateş, boyundaki lenf bezlerinde
şişlik ile başlar, yüz ve vücuda yayılan küçük
pembemsi döküntüler görülür. Hastalık 2-4 gün kadar
sürer. Tedaviye gerek yoktur. Komplikasyon çok
nadirdir, bazan trombositlerde düşme ve ansefalit
olabilir. Korunma aşı ve temasın önlenmesiyle
sağlanır. Aşılanmamış ve hastalığı geçirmemiş hamile
kadınlara bulaşırsa fetüs için ciddi riskler
yaratır! Böyle durumlarda mutlaka doktora
başvurulmalıdır.
3. BOĞMACA :
Etkeni bir bakteridir. Kışın ve ilkbaharda görülür.
Genellikle 1 yaşın altındaki bebeklerde daha sık
görülür. Damlacık yoluyla bulaşır. Kuluçka süresi
7-10 gündür. Hastalık ise 6 hafta kadar sürebilir.
Başlangıçta kuru öksürük, hafif ateş gibi bulgular
vardır. 1-2 hafta sonra öksürük şiddetlenir; arada
hiç soluk almadan patlar gibi öksürür ve kalın bir
balgam çıkarılabilir. Öksürük sırasında gözler
kızarır, yüzde kızarma veya morarma görülebilir,
terleme ve aşırı yorgunluk olur. Bu dönem 1-2 hafta
sürer, iyileşme döneminde bu bulgular hafifler ve
zamanla kaybolur. Tanı ve tedavi için doktora
başvurmak gerekir. Bebeklerde hastaneye yatma,
antibiyotik tedavisi, oksijen tedavisi ve ortamın
nemlendirilmesi , mukus aspirasyonu gibi tedaviler
uygulanır. Aşı ile korunulur. Kulak iltihabı,
zatürre, havale gibi komplikasyonlar görülebilir.
Özellikle bebeklerde hayati tehlike yaratabilir.
4. SU ÇİÇEĞİ :
Etken varisella-zoster virüsüdür. Kış sonu ve
ilkbahar aylarında görülür. Damlacık ve direkt temas
yoluyla bulaşır. Bulaşıcılık süresi başlangıçtan tüm
lezyonlar kabuk tutana kadar sürer. Kuluçka süresi
10-20 gündür. Hastalık 7-20 gün sürer. Başlangıç
belirtileri ateş, halsizlik, iştahsızlıktır.
Ardından önce kırmızımsı olan sonra ortaları sulu
sivilceye benzer kaşıntılı döküntüler belirir. 3-4
gün sonra döküntüler kabuklanır ve yenileri çıkar.
Tanı için doktora başvurulmalıdır. Tedavi bulgulara
yöneliktir. Ateş için KESİNLİKLE ASPİRİN
VERİLMEMELİDİR. Ansefalit, zatürre gibi
komplikasyonlar görülebilir. !2 aydan küçük bebekler
özellikle temastan korunmalıdır. 12 aydan büyük
olanlara suçiçeği aşısı yapılabilir. Hamile
kadınlarda fetüse bulaşma riski vardır.
5. BEŞİNCİ HASTALIK (ERİTEMA İNFEKSİYOZA):
Etkeni parvo virüsüdür. Genellikle ilkbahar
aylarında görülür. Bulaşma direkt temas yoluyla
olur. Kuluçka süresi 4-15 gündür. Hastalık ortlama
3-10 gün kadar sürer. En sık 2-12 yaşları arasında
görülür. Belirtileri; yanaklarda yoğun kızarıklık (
tokat atılmış gibi) ile başlar daha sonra kol ve
bacaklarda kırmızı döküntüler görülür. Kalçalardada
kızarıklık olabilir. Döküntü 2-3 hafta süreyle
kaybolup tekrar ortaya çıkabilir. Tedaviye gerek
olmadan kendiliğinden iyileşir. Aşısı yoktur.
6. ALTINCI HASTALIK (ROSEOLA İNFANTUM) :
Etkeni bir virüstür. Her mevsimde görülür. Daha çok
2 yaş altındaki bebek ve küçük çocuklarda görülür..
Bulaşma solunum yolu salgıları ve dışkı-ağız yoluyla
olur. Kuluçka 5-15 gündür. Hastalık ortalama 1 hafta
kadar sürer. Hastalık yüksek ateşle başlar.
Huzursuzluk, iştah kaybı olur. Bazen burun akıntısı,
lenf bezlerinde şişlik ve havale de olabilir. 3-4.
gün ateş düşer ve yüz ve vücudun her yerine yayaılan
soluk pembe döküntüler görülür. Bazen döküntü
olmayabilir. Tanı konması için doktora başvurulması
gerekir. Semptomatik tedavi gerekir. Ateş
düşürücüler ve bol sıvı verilebilir. Aşısı yoktur.
Korunma temesın önlenmesi ile olur.
7. KABAKULAK:
Etkeni kabakulak virüsüdür. Kış ve ilkbaharda daha
sık görülür. Bulaşıcılık dönemi belirtiler
başlamadan 2 gün önce ve başladıktan 9 gün sonradır.
Solunum salgılarıyla doğrudan bulaşır. Kuluçka 15-18
gündür. Yaygın ağrı, ateş ve iştah kaybıyla başlar.
Daha sonra çenenin iki tarafındaki tükrük bezlerinde
şişme, çiğneme sırasında ağrı gibi bulgular oluşur.
Bazen kusma, baş ağrısı, uyuklama ense ve sırt
ağrısı olışabilir. Meningoensafalit komplikasyonu
görülebilir. Semptomatik (bulgulara yönelik) tedavi
uygulanır. Ateş ve ağrı kesiciler, yanaklara soğuk
kompres uygulanabilir. Asit içermeyen, ekşi olmayan
yumuşak gıdalarla beslenme uygundur. Aşı ile korunma
mümkündür.
8. VİRAL ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU (BASİT SOĞUK
ALGINLIĞI):
Etken çeşitli virüslerdir. Bütün yıl boyunca
görülür. Kuluçka süresi 1-4 gündür. Bulaşma
özellikle el teması ve solunum yolu salgıları ile
olur. Hastalık ortalama 3-10 gün sürer. Belirtiler ;
burun akıntısı, hapşırık, burun tıkanıklığı, kuru
öksürük, ateş, halsizlik ve iştahsızlıktır. Kesin
bir tedavi şekli yoktur. Bulgulara yönelik tedavi
(burun tıkanıklığının damlalarla açılması, ortam
havasının nemlendirilmesi, ateş için ateş
düşürücüler ve bol sıvı verilmesi) yapılır.
Korunmada el temizliği ve hasta kişilerle direkt
temasın önlenmesi önemlidir. Bazen orta kulak
enfeksiyonu, bronşit ve sinüzit gibi
komplikasyonlara neden olabilir. Bebek 3 aylıktan
küçükse, ve 38 dereceden yüksek ateş 2 günden uzun
sürerse, aşırı kusma beslenme bozukluğu varsa,
solunum güçlüğü ya da 1 haftadan uzun süren şiddetli
öksürük olursa doktora danışılmalıdır.
9. KIZIL :
Etken streptokoksik bakterilerdir. Kış aylarında
daha fazla olmak üzere her mevsim görülür. Daha çok
okul çağı çocuklarında yaygın olarak görülür, 3 yaş
altı ve erişkinlerde nadirdir. Kuluçka süresi 2-5
gündür. Hastalığın süresi 1-2 haftadır. Boğaz
ağrısı, ateş, halsizlik ve iştahsızlıkla başlar.
Kusma olabilir. Yüzde , kasıklarda ve koltuk
altlarında yoğunlaşan ve tüm vücuda yayılan kırmızı
küçük döküntüler olur, döküntüler kaşıntılıdır. Daha
sonra deri soyulabilir. Tanı ve tedavi için doktor
kontrolü şarttır, antibiyotik kullanmak gerekir.
Kulak enfeksiyonu, zatürre, sinüzit, cilt
enfeksiyonu, romatizmal ateş ve nefrit gibi
komplikasyonlar görülebilir. Korunma enfekte
kişilerin izolasyonu ve hijyen koşullarına dikkat
ederek sağlanır.
