(VİRAL HEPATİT – BULAŞICI SARILIK)
Hepatit B Nedir ?
Hepatit B,karaciğer iltihabı anlamına gelen hepatit
hastalığının etkeni olan virüslerden bir
tanesidir.Meydana getirdiği hastalık,çok ağır
tablolara neden olabilmektedir.Bu virüs,esas olarak
karaciğerde yerleşir,orada çoğalır ve zamanla
karaciğeri tahrip edecek boyutlara ulaşabilir.
Hepatit B bulaşıcı bir hastalıktır ve ülkemizde çok
önemli bir sağlık sorunudur.
Türkiye’de bugün her 3 kişiden yaklaşık 1’i Hepatit B virüsü ile
karşılaşmıştır. Yine her 10 kişiden 1’i Hepatit B
virüsünü taşımakta ve bulaştırmaktadır. Hastaların %
75-80 inde herhangi bir belirti vermeksizin gelişir,
taramalarda ve kan bağışlarında yapılan tetkiklerde
tesadüfen tespit edilir. Kuluçka süresi 2-6 ay
arasında değişmektedir. Bu süreler sonunda
gözlenebilen hastalık belirtileri ;
Aşırı halsizlik ve yorgunluk hissi
İştah kaybı
Bulantı
Kusma
Deride ve göz aklarında sararma
İdrar renginde koyulaşma
Karın ağrısı
Karaciğer bölgesinde hassasiyet , olarak özetlenebilir.
Hepatit B virüsü bulaştıktan sonra üç yol izler:
1-)Kişinin immün sistemi (bağışıklık sistemi) kuvvetli ise
vücudunda virüse karşı antikor denilen koruyucu
maddeler oluşur ve belirli bir düzeyde kalır,artık
kişi doğal olarak aşılanmıştır, tam şifa ile
iyileşmiştir.Ömür boyu Hepatit B’den korunacaktır.
2-)Oluşan bu koruyucu antikorlar,eğer ki olması gereken düzeye ulaşamaz ise kişi
taşıyıcı olarak kalacaktır,henüz kendisi hasta
değildir fakat potansiyel virüs saçıcısıdır,çevresi
için hastalığın yayılmasında büyük bir tehlike
oluşturur.Özellikle ülkemizde bu anlamda gizli
taşıyıcılar çoktur,hastalığın kontrolsüz
bulaşmasında en sessiz yolu oluşturur.Taşıyıcılar
için risk yıllar sonra başlayabilir.Taşıyıcı kişi
karaciğer kanserine aday olabilir veya organ hasarı
ile karaciğer yetmezliğine girebilir.
3-)Kişide koruyucu antikorlar hiç oluşamaz,herzaman virüs
güçlü durumdadır,vücut virüse yeniktir,karaciğer
fonksiyonları bozuktur,karaciğer enzimleri
yüksektir,kişi aktif hastadır, hızla karaciğer
yetmezliğine gider veya hastalık yıllara yayılır
zamanla karaciğer yetmezliğine ya da karaciğer
kanserine dönüşür.
Hepatit B’de hedef organ
karaciğerdir.
Karaciğer vücudu toksik maddelerden temizleyen,sindirimde görevli
safrayı sentezleyip kana veren ,vücutta görevli pek
çok taşıyıcı proteinleri sentezleyen ana
organdır.Karbonhidrat,yağ ve protein
metabolizmasında da çok önemli görevleri vardır.
Bu virüs karaciğer dokusunu oluşturan hücreleri tutar,bu hücreler
zamanla fonksiyonlarını yapamaz hale gelir,yukarıda
bahsettiğimiz yollara göre karaciğeri zedeleyebilir
ve tek tek hücre ölümü başlayabilir,sonrasında
karaciğer doku kaybı gelişebilir.
Sonuç:GERİYE DÖNÜŞSÜZ ORGAN HASARIDIR.
Hepatit B Nasıl Bulaşır ?
Hepatit B, kan yoluyla ve çok sıklıkla da yakın temasla (kan
dışındaki vücut sıvıları:tükürük,ter,cinsel organ
sıvıları) bulaşır. Derideki bir çatlak yada açık
yara ile temas eden bir damla kan yada tükürük bile
hastalığın bulaşması için yeterli olabilmektedir.
Taşıyıcı anneden bebeğine de doğum esnasında
bulaşabilir.
En önemli ve yaygın bulaşma yolu korumalı da olsa cinsel
ilişkidir,çünkü ter ve tükürük gibi vücut
sıvılarıyla dahi geçişleri olabilmektedir.Kan ve kan
ürünlerinin nakli,kirli enjektörlerin
kullanımı(ör:uyuşturucu bağımlılarında olduğu gibi
hijyenik olmayan şartlarda ortak kullanılan
enjektörlerle),yeterli sterilizasyonun yapılmadığı
cerrahi girişimler, kuaför ve berberlerdeki iyi
sterilize edilmemiş manikür ve pedikür setleri,
tıraş bıçakları, makaslar, steril olmayan aletlerle
yapılan sünnet,kulak delme işlemleri ve ortak
kullanılan diş fırçaları Hepatit B virüsünün
bulaşmasına sıklıkla aracılık etmektedir.
“Hepatit B Taşıyıcılığı” Ne Demektir ?
Bu virüs ile temas eden her 10 bebekten 9’u ve her 10 erişkinden
1’i belirli bir süre sonunda (>>6 ay) mikrobu
vücudundan atmayı başaramazsa yaşam boyu
taşıyabilecek ve insanlara yayacaktır. Ancak
taşıyıcılarda hastalık durumu farklılık
gösterebilmektedir. Karaciğerlerinde oldukça ağır
hasarın ortaya çıktığı bireylerde, yıllar sonra
Karaciğer Yetmezliği, Siroz ve Karaciğer Kanseri
görülebilmektedir. Kronik hepatitlilerin %25’i
Primer Karaciğer Kanseri ve Siroz nedeniyle
ölmektedir. Hepatit B Primer Karaciğer Kanserlerinin
%60-80’inden sorumludur. Ve karaciğer kanserleri
kanser ölümleri içinde ilk 3 sırada yer almaktadır.
Hepatit b virüsü sigaradan sonra bilinen en yaygın
kanserojendir(kanser nedenidir).
Hepatit B Risk Grupları Hangileridir ?
Hepatit B’li anneden doğan bebekler
Ev içinde Hepatit B hastası yada taşıyıcısı
olanlar
Birden fazla kişi ile cinsel ilişkisi olanlar
Eşcinseller
Kan ve kan ürünleri kullananlar
Hemodiyaliz hastaları
Damar içi ilaç bağımlıları
Sağlık personeli
Toplu halde bulunulan yerlerde ( okullar,
kreşler, kışlalar, yurtlar, huzurevleri v.s.)
yaşayanlar risk gruplarını oluştururlar.
Hepatit B’den Korunmak Mümkün müdür ?
Virüs vücuda girmemişse korunması kesinlikle mümkün olan bir
hastalıktır.En etkili korunma yolu da
aşılanmadır.Koruyuculuğu %90-95’tir. Eğer koruyucu
düzeyde antikor titresi elde edilmişse koruyuculuk
%100’e ulaşır.
Aşılama,taşıyıcılara veya aktif hasta olanlara yapılamaz.
Aşılama kararı,doktorlar tarafından istenen belirli tetkiklerden
sonra verilebilir
Uygulanacak aşı şeması,toplam üç dozun belirli zamanlara
bölünerek uygulanması ile olur.
Genel olarak kullanılan aşı şeması: ilk doz 0.ay(sıfırıncı ay)
kabul edilmek kaydıyla,bir ay sonra 2.doz ve 5 ay
sonra 3.doz olmak üzere 0-1 ve 6.ayda yapılan 3 doz
aşı uygulamasıdır.
Bir diğer uygulama da hızlı cevap beklenen olgulardaki kullanılan
şemadır:
0.ayda 1.doz,bir ay sonra 2.doz,bir ay sonra 3.doz ve de 12.ay
da(yani son 3.dozdan 11 ay sonra ) 4.dozun
yapılmasıdır.
Aşılama sonrası enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik, ateş
yüksekliği ve birtakım allerjik reaksiyonlar
görülebilmektedir.Çoğu önemsiz
reaksiyonlardır.Hastalığın risklerinin yanında daha
da önemsizleşirler.
SONUÇ OLARAK HEPATİT B’NİN, ÖNEMLİ SONUÇLAR DOĞURAN, YAYGIN VE
BULAŞICI BİR HASTALIK OLDUĞUNU, TEDAVİSİNİN HER
ZAMAN BAŞARILI SONUÇ VERMEDİĞİNİ AMA KORUNMAK İÇİN
ETKİLİ BİR AŞISININ BULUNDUĞUNU UNUTMAYALIM !!!
